2025 in een lijstje:

Het was een ruig maar prachtig jaar.
Ik heb kneiterhard gewerkt, al zeg ik het zelf. Voor het geheel én voor mezelf.

Ik neem je mee.

• Per maand: één nummer met wat woorden.
• Per kwartaal: een samenvatting en een nummer dat drie maanden vangt.
• En tenslotte één nummer dat het hele jaar omvat.

Dat laatste is haast onmogelijk; wat een reis was het!

De foto is in de zomer door mijn oudste nichtje gemaakt, de dochter van mijn broer. Een lucky shot, dat voor mijn gevoel, naast de muziek, echt precies de energie van 2025 vangt in een plaatje: aangekomen bij mezelf: in rust, liefde en aandacht: mijn ware kleuren!

 

Januari – Stef Bos – Later als ik dood ben

Op 1 januari overleed de vader van Robert. Robert is mijn eerste echtgenoot; hij overleed zelf op 31 december 2008. Ik had, net als Robert, een bitterzoete relatie met zijn vader.
“Later als ik dood ben, wil ik de vader worden die ik door mijn onvermogen nooit heb kunnen zijn.”
Beter kan ik niet vatten hoe ik uiteindelijk door de lagen heen kon zien welk diep verlangen er onder soms lastig gedrag schuil ging.

Februari – Cyndi Lauper – Time After Time

Terwijl ik mijmer over de relatie met Roberts vader, trek ik een pijnlijke conclusie: ik ben zelf opnieuw verzeild geraakt in een bekend patroon binnen mijn relatie. Emotioneel beschadigde mannen die houden van de mensen om hen heen, maar die door dominantie en controledrift, als coping, juist nieuwe schade veroorzaken. Keer op keer, dus Time after time. Ik wist; ik moet iets doen om dit patroon te doorbreken. Ik moet leren om liefdevol te begrenzen. Maar ik heb dat niet geleerd van de generaties boven mij. Maar ik móét het in de vingers krijgen. Voor mezelf en voor de generaties onder mij.

Maart – Arthur Baker & The Backbeat Disciples feat. Al Green – The Message Is Love

Ik probeer, voor de wereld in het groot en voor mezelf in het klein, de focus op liefde te houden. Soms lukt dat goed, soms matig. In elk geval heb ik een nieuwe woonplek voor mezelf georganiseerd.
Ik ben dankbaar, oneindig dankbaar. Ik ben ook bang om het te delen, bang voor zijn reactie. Want in relaties die zijn zoals die van ons is begrenzen zowel noodzakelijk als risicovol. En dat is precies waarom het zolang kan duren voordat je in beweging komt.

Eerste kwartaal – Otis Redding – A Change Is Gonna Come

Ik heb een ingetogen gevoel maar ook een uiterst krachtig en onmiskenbaar gevoel dat er iets staat te gebeuren. Er gaat iets veranderen, en in mijn geval zet ik daar zelf de nodige stappen voor.

April – Stef Bos – Kern

Uit een relatie stappen waarin ongelijkwaardigheid naast oprechte liefde bestaat kent zoals gezegd ook risico’s. Controledrift kan escaleren met alle gevolgen van dien. Er zijn woede-uitbarstingen geweest om veel minder grote zaken. Ik verbreek de relatie daarom niet direct, maar zet een stap terug door voor te zeggen weer te willen latten. En ik geloof ook nog oprecht dat het een oplossing had kunnen zijn… ‘Leren weggaan om te blijven’ dus,  ik had het nog gehoopt…

Mei – FRITS – Beter zo

Na het besluit om te latten gebeuren er toch dingen die mij doen besluiten een hartvormige, liefdevolle punt achter de relatie te zetten. De ondermijning gaat door, het kleineren stopt niet, het controleren wordt beklemmender. Het nummer ‘Beter zo’ heeft misschien een iets andere lading dan onze situatie? Zwaarder wellicht, maar het patroon is gelijk: De liefde is echt. De schade ook. Daarom is loskomen haast onmogelijk.

Juni – The Magic Mumble Jumble – Don’t Forget

Ik herstel.
Ik rouw om wat ik verloren ben.
Ik omarm dat ik heb geleerd liefdevol te begrenzen.
Juni is zoet en zacht. Elke dag een beetje vrolijker.

Tweede kwartaal – Gezina van der Zwaag – Gabriella’s Liet (Friese vertaling van Gabriella’s Song)

Eigenlijk een draak van een nummer.
Maar het vat dit kwartaal beter samen dan welk ander nummer ook.
Ik heb volledig voor mezelf gekozen, liefdevol begrensd, hartvormige punten gezet. Waar velen vonden dat ik deuren moest dichtsmijten en muren moest optrekken, paste dat voor mij niet. Het deed geen recht aan de liefde die er óók was, ook die van mij naar de ander.

Juli – Racoon – Echte vent

En dan juli. Auw.
Na al die liefdevolle daden kreeg ik een klap in mijn gezicht. Voor het eerst was ik gewoon heel erg BOOS, in hoofdletters. In mijn ogen was hij op dat moment een lafbek. Totale veronachtzaming. Het scheurde dwars door mijn hart. IK was de echte vent in onze relatie!

Augustus – Queen – Don’t Stop Me Now

Juist daardoor nam ik mijn verjaardag op de 16de als keerpunt. Ik deed een vergevingsritueel en kon weer vooruit denken en voelen. De rauwe pijn en boosheid waren misschien nodig om echt volledig te kiezen voor wat ik waard ben.

September – Angst is mar veur even, spijt is veur altied

Ik voel dat ik weer zin krijg om uit te reiken naar buiten.
Want ik wil weer iemand NAAST mij hebben staan.
Durf ik het al aan? Deze leuke, fijne, spannende zoektocht?

Derde kwartaal – Leonard Cohen – Anthem

De rauwe pijn maakte een overgang mogelijk: van opoffering naar er zijn voor mezelf én de ander. De scheuren die ontstonden laten precies dat licht door dat nodig is om wezenlijk te herstellen.
Het vergevingsritueel ging diep.
Ego’s zeggen: “Ja maar, hij heeft verkeerde dingen gezegd en gedaan.”
Zielen zien dat het nodig was om liefdevol te begrenzen en elders gelijkwaardigheid terug te vinden.
Ik voel diepe dankbaarheid aan het einde van dit kwartaal.

Oktober – Fleetwood Mac – You Make Loving Fun

Mijn nieuwe liefde blijkt precies het antwoord op dit hele proces te zijn. Ik kan het haast niet geloven.
Muziek verbindt ons. Humor maakt het steviger. Gesprekken verdiepen zich. En misschien wel het mooist: we genieten van alle onwaarschijnlijk gewone dagelijkse dingen.

November – Lenny Kravitz – Are You Gonna Go My Way

De liefde ontkiemt verder, rustig en stevig. We genieten, vertellen elkaar wie we zijn en lachen nog veel meer dan in september. Dat is maar goed ook, want het werk is taai en gaat stroef. Wat ik wil, gaat niet vanzelf. Maar ik zet door, omdat ik het belang voel en iedereen wil meenemen.

December – John Hiatt – A thing called love

Ik kijk terug en ik merk dat ik zinder van geluk. Ik ben bij mezelf aangekomen, verankerd in mezelf en vanuit daar reik ik uit naar de ander. De ander die op diezelfde gelijkwaardige krachtige manier naar mij uitreikt. Naast elkaar. Verliefd tuurlijk, een roze bril. En nee, toch niet naïef, want in de afgelopen 52 jaar is veel levenskunst en -wijsheid verinnerlijkt.

Je hoort wel eens mensen zeggen: had ik dit maar geweten toen ik 18 was. En wij weten dat nu. En dat nemen we mee in het nu van onze relatie, ons werk en onze toekomst. Kom maar door met het nieuwe jaar!

Vierde kwartaal – Diggy Dex & Stef Bos – De revolutie van de liefde

‘We willen uiteindelijk allemaal hetzelfde’: gelijkwaardige liefde. Liefde die moeiteloos stroomt,  wat iets anders is dan er niets voor doen. Het gaat erom dat je moeite doet, en dat die moeite bijna vanzelf het resultaat geeft waar je aan werkt: liefde voor het leven en voor elkaar.

2025 samengevat in één nummer

Cyndi Lauper – True Colors

Terugkijkend is het vergevingsritueel het krachtigste wat ik heb gedaan. Ik heb daardoor niet alleen de ander, maar ook mezelf in volle glorie gezien. Ik had mezelf niets mooiers kunnen geven. Het was nodig om onbevreesd door te kunnen leven, met een open hart weer lief te hebben zoals ik dat deed met mijn eerste man Robert.

Mijn nieuwe liefde resoneert op precies datzelfde niveau. Wie Robert gekend heeft, weet dat dat heel veel zegt. En ik durf het nu zonder schroom te zeggen, omdat elke vezel in mijn lichaam voelt dat het waar is:
Ook Jan en ik (ja, hij heet gewoon Jan ;-)) staan náást elkaar en zien elkaars ware kleuren.

Zoals ik inmiddels ook de ware kleuren zie van alle beschadigde mannen in mijn leven, Opa’s, (schoon)vaders, partners. Mannen die van mij hielden of houden, ondanks de breuken die zij in mijn hart maakten. Breuken waar nu het licht doorheen kan vallen, zodat de ware kleuren volledig zichtbaar worden.

🧡